شمس الدين محمد بن محمود آملي

435

نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )

و غير آن كه اكنون غرض از معرفت اين قسم است شروع رود به طول انجامد « 1 » و اللّه اعلم . بسم الله الرحمن الرحيم فن ششم از مقاله پنجم در علم مساحت و آن عبارت است از معرفت كيفيت استخراج مقادير مجهوله بآلات معينه و بيشتر تعريف او بر اين وجه كنند كه استعلام امثال واحد مفروض است و ابعاض او در ممسوح اگر ممسوح خط باشد و امثال و ابعاض مربع او اگر سطح باشد و امثال و ابعاض مكعب او اگر جسم باشد و بيشتر مقدماتيكه ايشان تقديم آن كنند در اصول رياضى و طبيعى ذكر كرده شد اين جا چيزى چند كه اهم باشد با آنچه اشرف مطالب او باشد در چهار فصل ايراد كنيم إنشاء اللّه تعالى . فصل اول در بيان بعض مقدمات بدانكه خط مقداريستكه او را طول باشد فقط و سطح مقداريستكه او را طول و عرض باشد فقط و جسم مقداريستكه او را طول و عرض و عمق باشد و فصل مشترك ميان هر دو خط نقطه باشد و ميان هر دو سطح خط و ميان هر دو جسم سطح و خط مستقيم آنست كه جميع نقطها كه برو فرض كنند متحاذى باشد .

--> ( 1 ) - در قواعد علامه حلى ره اين مسائل بتفصيل مذكور است و اين بنده هم شرحى بر آن مسائل نوشته‌ام و باللّه التوفيق حرره الحقير ابو الحسن المدعو بالشعرانى